قطعا یکی از دغدغه ها و دل نگرانی‌های پدران و مادران دانش‌آموزان؛ تقویت حافظه کودکان دبستانی است. این موضوع می‌تواند تا حد زیادی بر سرنوشت کودکان دبستانی تاثیر به سزایی داشته باشد.

در این مقاله قرار است به سوالات زیر پاسخ دهیم:

چه راه هایی برای تقویت حافظه کودکان دبستانی وجود دارد؟
چه کار‌هایی انجام دهیم تا فرزندمان باهوش‌تر شود؟ و چگونه نمرات بهتری بگیرند.
چگونه حافظه کوتاه مدت را در فرزندانمان تقویت کنیم؟
رفتار والدین در تقویت حافظه کودک چه تاثیری دارد؟
از چه راهکارهایی می‌توانیم برای تقویت حافظه بلندمدت کمک بگیریم؟

پیشگفتاری درباره تقویت حافظه کودکان دبستانی

کودکان دبستانی یکی از مهمترین قشرهای یک جامعه هستند که طبیعتا آینده کشور دست آن‌ها قرار گرفته است. به همین دلیل تقویت حافظه کودکان دبستانی یکی از مسائل مهم و قابل توجهی است که هم باید از طرف خانواده‌ها و هم از طرف مسئولان مورد توجه قرار بگیرد. احتمالا شما که در حال مطالعه این مطلب هستید روی آموزش و تربیت فرزندتان حساس هستید و سعی می کنید وقت زیادی را برای این موضوع صرف کنید.

پیشنهاد ویژه

آموزش تندخوانی به همراه سنجش کیفیت مطالعه

مشاهده و شروع رایگان

تقویت حافظه کودک با رعایت نکات مهم

از طرفی باید به این موضوع توجه کنیم که آموزش بچه‌ها باید اصولی و از روی بینش و علم کافی باشد. با یک برنامه‌ریزی خوب و به موقع می توانیم در تقویت هر چه بهتر حافظه کودکان سهیم باشیم. هر چه قدر که خانواده ها وقت بیشتری برای آموزش و تقویت حافظه کودکان دبستانی بگذارند از آن طرف در آینده‌ای نه چندان دور همین بچه‌ها می توانند نقش‌ها و مسئولیت‌های مهمی در کشور بپذیرند و به پیشرفت جامعه کمک شایانی بکنند.

باید بدانیم که با پیشرفت بشر در زمینه های گوناگون راه‌های متفاوت و مفیدی برای تقویت حافظه کودکان دبستانی وجود دارد. بسیاری از خانواده‌ها و والدین متاسفانه با این روش‌ها آشنا نیستند و با استفاده از روش‌ها و اصل‌های غیر اصولی می‌خواهند حافظه بچه‌هایشان را تقویت کنند و غالبا هم در این کار موفق نمی‌شوند.

اما نکته‌ای که قابل توجه است این است که خوشبختانه امروزه با توجه به شیوه‌های گوناگون بسترهای بسیار مناسب و مهمی برای تقویت حافظه کودکان دبستانی وجود دارد. بستری که شاید در گذشته به این اندازه در دسترس نبوده است.

راه های تقویت حافظه کودکان دبستانی

یکی از دغدغه‌ها و حتی نگرانی‌های والدین کودکان دبستانی تقویت حافظه آنها است. تقویت حافظه کودکان شاید در نگاه اول امری ساده به نظر برسد اما این موضوع نباید نادیده گرفته شود یا خانواده‌ها آن را بی‌ارزش بپندارند. راه‌های بسیار زیادی برای تقویت حافظه کودکان وجود دارد که بهتر است همه والدین با این راه‌ها آشنایی کامل داشته باشند و والدینی که به آموزش نیاز دارند تحت آموزش قرار بگیرند. در ادامه به چند نمونه از این راه‌ها اشاره می کنیم.

مطالعه

والدین باید بچه ها را به مطالعه پویا و فعال تشویق کنند. بهتر است آموزش مطالعه از کتاب‌های درسی شروع شود، چرا که کودکان دبستانی در مرحله اول باید درس خواندن را یاد بگیرند. در مراحل بعدی خانواده‌ها می‌توانند کودکان را با مطالعه کتاب‌های غیر درسی آشنا کنند. به عنوان مثال کتاب‌های داستان ویژه کودکان بهترین گزینه است.

مطالعه می‌تواند ذهن کودک را فعال و بارور کند و حافظه او را بیش از پیش تقویت کند. یکی از راه‌های موثر برای درس خوان و کتابخوان شدن کودکان الگو برداری از والدین است. والدینی که خود مطالعه را بخشی از برنامه های روزانه‌شان قرار داده‌اند، قطعا کودکانشان هم که در آن فضا پرورش پیدا می‌کنند تحت تاثیر والدین کتابخوان می‌شوند.

کتابخوانی یکی از شیوه‌های موثر برای تقویت حافظه به شمار می‌رود. مطالعه علاوه بر اینکه می‌تواند یک راهکار بسیار مفید برای تقویت حافظه کودکان دستانی باشد می تواند کودکان را مسولیت‌پذیر بار بیاورد. البته که باید به بچه‌ها از همان اول بیاموزیم که اولویت با مطالعه کتاب های درسی است و بعد در اوقات فراغت از درس و مدرسه با کمک والدین مطالعه غیر درسی داشته باشند.

نکته مهمی که باید در این رابطه بگوییم این است والدین باید در جهت جذاب شدن هر چه بیشتر فضای مطالعه تلاش کنند. خیلی از بچه‌ها ممکن است از مطالعه طولانی در یک فضا و با شیوه های تکراری خسته شوند و میزان بازدهی شان بسیار پایین بیاید اما با به کارگیری شیوه‌های متفاوت و جذاب و آماده سازی مکانی هیجان‌انگیز برای مطالعه می‌توان بر انگیزه کودکان برای مطالعه و درس خواندن بیش از پیش افزود.

یک راه بسیار موثر برای تقویت حافظه کودکان

از کودکتان بخواهید تا مطالبی که آموخته است را برای شما بازگو کند. به عبارت دیگر نقش معلم را بازی کند. این راه باعث شناخت هر چه بیشتر والدین با نقاط قوت و ضعف کودک می شود. این کار همچنین باعث می شود کودک هر چه بیشتر به ذهنش فشار بیاورد تا مطالب را بازگو کند و همین تلاش باعث تقویت ذهن و حافظه او می شود. علاوه بر همه اینها این کار باعث بالا رفتن اعتماد به نفس کودکان دبستانی می شود. معمولا هم تجربه نشان داده است که کودکان دبستانی از این پیشنهاد استقبال می کنند.

استفاده از حواس پنج گانه

والدین باید بدانند که نباید کودک را در هیچ موضوعی محدود کنند. یکی از راه‌های تقویت حافظه کودکان آشنایی آنها با حواس گوناگون و البته بهره بردن از آنهاست. انسان ها و به خصوص کودکان بخش بسیار زیادی از دانش‌شان را از همین طریق کسب می‌کنند.

به عنوان مثال وقتی در مباحث درسی به موضوعی مثل رادیو بر می‌خورید بهتر است یک رادیو بیاورید و به وسیله آن یادگیری را ادامه دهید. یا مثلا وقتی که به همراه کودکتان مطلبی در مورد یک گل خوشبو می‌خوانید، می‌توانید گلی را بیاورید تا کودک هم آن را ببیند و هم لمس کند و هم اینکه ببوید و به وسیله این کارها حواس او تقویت می‌گردد و میزان یادگیری‌اش چند برابر می شود.

مطالعه داستان زندگی امیرحسین حامدی

مشاهده داستان

تغذیه سالم و مقوی و خواب کافی را جدی بگیرید

یک برنامه غذایی سالم و استفاده از مواد غذایی مقوی مثل انواع مغزها و یا استفاده از ماهی و میگو و… می‌تواند تاثیر مستقیمی بر سلامت جسم و روح کودک داشته باشد و باعث تقویت حافظه او شود. تغذیه مناسب و خوب انرژی لازم و مناسب را در طول روز به کودک می‌دهد و همین موضوع باعث یادگیری و بازدهی هر چه بهتر او می‌شود. از طرفی خواب کافی و به موقع نیز می‌تواند تاثیر مستقیم بر تقویت ذهن و حافظه کودک بگذارد.

چه کار‌هایی انجام دهیم تا فرزندمان باهوش‌تر شود؟ و چگونه نمرات بهتری بگیرند.

از سن هفت سالگی تا چهارده سالگی ما می‌توانیم روی پنجاه درصد شخصیت فرزندمان تاثیر گذار باشیم. در این سن شخصیت فرزند تکمیل می‌شود و دیگر به سختی می‌توان رفتار، عقاید، باور و به طور کلی شخصیت فرزند را تغییر داد. بعد از سن چهارده سالگی فقط روی 30٪ شخصیت فرزندمان می‌توانیم تاثیر بگذاریم. زیرا او شخصیتش شکل گرفته و تاثیر بیشتری از دوستان و هم‌کلاسی‌هایش می‌گیرد. برای شما پادکست مهمی آماده کردیم که خلاصه کتاب چهار میثاق است. این پادکست به شما کمک می‌کند آینده فرزند خود را بهتر بسازید.

بنابراین رفتار ما با فرزندمان بسیار مهم است و اگر بتوانیم آگاهانه با او برخورد کنیم می‌توانیم در خوشبختی و موفقیت او در بزرگسالی کاملا تاثیرگزار باشیم.هم‌چنین اگر فرزندمان حافظه خوبی داشته باشد می‌تواند نمرات بسیار بهتری بگیرد و همین نمرات باعث می‌شوند اعتماد به نفس بیشتری داشته باشد و در کنار دوستانش بدرخشد و مورد توجه دیگران قرار بگیرد.

راهکارهایی برای تقویت حافظه کوتاه مدت کودکان

ضعیف و کند عمل کردن حافظه کوتاه مدت کودکان می تواند دلایل بسیار زیادی از جمله تغذیه نامناسب و شیوه های نادرست یادگیری داشته باشد. پس والدین باید از همان اوایل کودکی به موضوع تقویت حافظه کوتاه مدت کودکان اهمیت دهند. مهارت ها و شیوه هایی است که با کمک آنها می توانیم به تقویت حافظه کودکان کمک کنیم. در ادامه به چند نمونه از این راه ها و روش های مفید اشاره خواهیم کرد.

تقویت حافظه کوتاه مدت کودکان با روش مطالعه درست

خیلی از والدین اطلاع ندارند که چگونگی درس خواندن و مطالعه مطالب درسی خود می تواند یک مهارت باشد. والدین باید به کودکانشان درست درس خواندن را بیاموزند. روش های صحیح مطالعه می تواند باعث بهبود عملکرد حافظه شود و همچنین در موفقیت تحصیلی کودک هم تاثیر گذار است. کودکتان را عادت بدهید تا علاوه بر خواندن و مطالعه کتاب های درسی کتاب های غیر درسی به خصوص کتاب های داستان بخواند.

تقویت حافظه کوتاه مدت کودکان با استفاده از تصاویر

یکی از مهمترین راه هایی که کودکان با استفاده از آن حافظه شان تقویت می شود یادگیری است. کودک جستجوگر است و مدام می خواهد جهان پیرامونش را کشف کند و چیزهای مختلف را یاد بگیرد. یکی از راه های یادگیری استفاده از تصویر است. برای همین است که معمولا در کتاب های درسی کودکان برای یادگیری واژه ها و چیزهای دیگر از تصاویر استفاده استفاده می شود. به عنوان مثال برای آموزش اعداد می توانید از انگشتان دست استفاده کنید یا اگر می خواهید شمردن عدد 7 را به کودکتان آموزش دهید می توانید از 7 سیب استفاده کنید.

تقویت حافظه کوتاه مدت کودکان با حفظ کردن شعر

حفظ کردن و به خاطر سپردن شعر می تواند یک راه بسیار مفید برای تقویت حافظه کوتاه مدت کودکان باشد. در اصل به خاطر سپردن واژه هایی که در قالب یک شعر گنجانده می شود حافظه کوتاه مدت کودک را به کار می اندازد و به بهبود عملکرد حافظه کوتاه مدت کودک منجر می شود. کودکان باید برای این کار از حفظ کردن اشعار کودکانه شروع کنند.

تقویت حافظه کوتاه مدت کودکان با کمک بازی های کودکانه

یکی از راه های بسیار تاثیر گذار تقویت حافظه کوتاه مدت کودکان انجام بازی برای افزایش تمرکز و تقویت حافظه است. والدین باید روزانه وقت معینی برای بازی با کودکشان مشخص کنند. همچنین بازی کودک با دوستان و هم سن و سالانش نیز می تواند در بهبود یادگیری او و عملکرد حافظه کوتاه مدتش موثر واقع شود. فراهم کردن فضای آرام و امن برای بازی بچه ها نکته بسیار مهمی است که والدین باید به آن توجه کنند.

تقویت حافظه کوتاه مدت کودکان با مرور کردن

اگر می خواهید کودکتان در یادگیری بهتر عمل کند و اطلاعات و چیزهایی را که به ذهن می سپارد را برای مدت طولانی تری به خاطر بسپارد به او یاد بدهید که چیزهایی که می آموزد اعم از مطالب درسی و… را تکرار کند. مرور کردن مطالب می تواند حافظه را فعال تر بکند و به بهبود عملکرد حافظه کوتاه مدت او منجر شود. مرور کردن و تکرار مطالب باعث تثبیت و ماندگاری اطلاعات و مطالب در ذهن و حافظه کودک می شود.

آموختن موسیقی و زبان های خارجی

بهترین زمان برای یادگیری موسیقی و همچنان زبان خارجی دوران کودکی است. طبق تحقیقات دانشگاه تورنتو آموختن موسیقی توسط کودکان اگر مداوم و با برنامه ریزی منظم باشد می تواند به مقدار زیادی در عملکرد سیستم مغز و حافظه شان شود و ضریب هوشی آنها را بالا ببرد. همچنین یادگیری و آموختن زبان های خارجی در تقویت حافظه کوتاه مدت کودکان بسیار موثر است.

برای آموزش از همانندی و تضاد استفاده کنید

این راه می تواند برای آموزش چیزهای مختلف بسیار مفید و تاثیر گذار باشد. بهتر است که والدین وقتی می خواهند یک موضوع( معرفی حیوان ها، میوه ها، صفات و…) را به کودکشان بیاموزند از همانند سازی آن با واژه مترادفش و برعکس متضاد سازی آن با واژه متضادش استفاده کنند.

رفتار والدین در تقویت حافظه کودک

اولین قدم برای تقویت حافظه کودکان رفتار ما والدین است که باید کاملا آگاهانه باشد. شاید برای شما جالب است که رفتار ما والدین می‌تواند روی حافظه فرزندمان تاثیر‌گذار باشد و من می‌خواهم برای شما شرح دهم که رفتار ما چقدر می‌تواند تاثیرگذار باشد.

زمانی که ناخودآگاه به او می‌گویید خنگ

شاید باورتان نشود اما گفتن کلمات منفی مستقیما روی فرزندتان اثر بَدی خواهد گذاشت. این را باید بداینم که کلمات قدرتمند هستند و حرف‌های ما خیلی روی شادابی فرزندمان تاثیر گذار است. فرزندهای ما چون دغدغه فکری ندارند و دچار مسائل زندگی نشدند به حرف‌های ما دقت می‌کنند و حرف‌های منفی را در ذهن خود تکرار می‌کنند.

یعنی زمانی که شما به او می‌گویید:

خنگ، تو هیچی یاد نمی‌گیری، دیگه دوستت ندارم، تو دست‌ و‌ پا چلفتی هستی و… باعث می‌شود که این جملات را نشخوار فکری کند و دائما به آن فکر کند. شاید باورتان نشود اما این مسائل بسیار مهم‌تر از خوراکی‌ها و تمریناتی است که با او انجام می‌دهیم. از شما خواهش میکنم که برای تقویت حافظه کودکان خود، مراقب حرف‌های خودتان با فرزندتان باشید.

زمانی که شما به فرزندتان می‌گویید باهوش!

خب شاید شما فکر کنید که گفتن این‌که فرزندمان باهوش است کار هوشمندانه‌ای است. ولی به شما پیشنهاد می‌کنم به هیچ عنوان از این کلمه استفاده نکنید. زمانی که شما به فرزندتان می‌گویید باهوش یعنی دارید طرز فکر فرزندتان را تغییر میدهید. این کار باعث می‌شود توقع او از خودش بالا رود و زمانی که دچار یک مسئله میشود، از خود انتظار و توقع‌های بالایی داشته باشد. همین واکنش او باعث میشود که فرزندتان در کارهای سخت دل‌سرد شود و تلاشی را برای بهتر شدن خودش انجام ندهد.

تحقیقات زیادی انجام شده است و محققان به این نتیجه رسیدن گفتن کلماتی چون تو عالی هستی، تو باهوش هستی، تو همیشه بهترینی و… کاملا باعث میشود که فرزندان در بزرگسالی در مواجهه با مسائل زندگیشان سریع ناامید ‌شوند.

پس بهتر است از چه جملاتی استفاده کنیم؟

ما باید از جملاتی استفاده کنیم که هم تشویق کننده و هم انگیزه‌ دهنده به فرزندمان (برای تقویت ذهن کودکان‌مان) باشد تا او تلاش بیشتری کند. بهتر است از جملاتی مثل:

آفرین چقدر خوب شده و چقدر میتونه بهتر بشه
تو چقدر میتونی بهتر بشی
تلاشت خیلی خوب بود و میتوانی از این خیلی بهتر شوی
تو واقعا استعداد خوبی داری و میتونی اونو پرورش بدی
و… استفاده کنیم.

جملات بالا به فرزند ما میگوید که همیشه نیاز به تلاش بیشتری دارد و هیچ وقت هیچ انسانی کامل نیست.

راه های تقویت حافظه بلند مدت در کودکان

حافظه بلند مدت در واقع جایی شبیه یک انباری است که همه اطلاعات و خاطرات در آن انباشته می شود و بعدها انسان اگر از حافظه خوبی برخوردار باشد، می تواند همه آنها را به یاد بیاورد. اگر می خواهید کودکتان در انجام تکالیف درسی و دیگر کارهایش موفق باشد و آنها را به خوبی انجام دهد باید به موضوع تقویت حافظه بلند مدت در کودکان بسیار اهمیت دهید و آن را جدی بگیرید.

تقویت حافظه بلند مدت در کودکان با درس خواندن

یکی از مسائلی که در آن حافظه بلند مدت کودک به طور کامل درگیر می شود، درس خواندن و مطالعه است. سعی کنید شیوه های درست و اصولی مطالعه و درس خواندن را به کودکتان یاد بدهید. قطعا درست مطالعه کردن می تواند تا حد زیادی در تقویت حافظه بلند مدت کودکان موثر باشد. نکته مهم دیگری که والدین باید به آن توجه کنند این است که حتما مطالعه کتاب های غیر درسی را نیز به فرزندشان بیاموزند.

کودکتان را از اضطراب دور کنید

به همان اندازه یا حتی بیشتر از آن اندازه که داشتن اضطراب و استرس برای بزرگسالان مضر است و می تواند سلامت جسم و روح آنها را به خطر بیندازد، وجود اضطراب و استرس در کودکان نیز می تواند بسیار خطرناک باشد. طبق تحقیقات انجام شده فشار روانی و داشتن اضطراب و استرس کودک می تواند تاثیر منفی بر عملکرد حافظه بلند مدت او داشته باشد. پس تا جایی که می توانید فضای خانه را پر از آرامش و امنیت کنید تا کودک با خیالی آسوده رشد کند.

تقویت حافظه بلند مدت کودکان با رنگ ها

آموزش با استفاده و کمک گرفتن از رنگ ها می تواند در بهبود یادگیری کودکان معجزه کند. نتیجه تحقیقات گوناگون نشان می دهد که حس گرها و سلول های مغز کودکان واکنش شدیدی در برابر رنگ ها از خود نشان می دهد. به عبارت دیگر کودکان مشتاق اند چیزها را با رنگ هایشان به خاطر بسپارند. دیدن رنگ های مختلف و به خصوص شاد حافظه بلند مدت کودک را تحریک می کند و باعث تقویت حافظه بلند مدت در کودکان می شود. استفاده از تصاویر رنگی، مداد رنگی، پوستر و کاغذ های رنگی می تواند در این زمینه بسیار مفید و نتیجه بخش باشد.

تقویت حافظه بلند مدت کودکان با استفاده از خلاقیت

داشتن خلاقیت که باعث تنوع نیز می شود می تواند باعث بهبود عملکرد حافظه بلند مدت در کودک شود. به عنوان مثال چند وقت یک بار طراحی اتاق او را تغییر دهید، البته آنطور که خودش دوست دارد یا مثلا مکان تحصیلش در خانه را عوض کنید یا بازی های گوناگون و متنوع را با او امتحان کنید. اصولا کودکان از یکنواختی و تکرار زود خسته می شوند و همین باعث می شود بهره هوشی آنها کمتر شود و انگیزه شان برای تحصیل و کارهای دیگر از بین برود. پیشنهاد میکنم مقاله عوامل موثر بر یاد گیری را نیز مطالعه کنید

بگذارید کودکتان با دوستانش وقت بگذراند

یکی از مواردی که در آن استعدادهای کودک می تواند شکوفا شود و همچنین سیستم مغز و حافظه او تقویت گردد، زمانی است که با دوستان و هم سن و سالانش وقت می گذراند. تقریبا همه کودکان عاشق وقتی هستند که پیش دوست یا دوستانشان هستند. بگذارید آنها با هم بازی کنند و حتی درس بخوانند. این کار باعث تقویت حافظه بلند مدت در کودکان می شود.

تقویت حافظه بلند مدت در کودکان با تکرار و تمرین

تمرین و تکرار آموخته ها و اطلاعات نه تنها برای کودکان بلکه برای بزرگسالان نیز ضروری است. کودکان تا زمانی که مطالب وارد شده به حافظه شان را تکرار و مرور نکنند، نمی توانند آنها را به درستی به خاطر بسپارند. تکرار و مرور مطالب درسی می تواند تا حد شگفت انگیزی در یادگیری هرچه بهتر کودک تاثیر مثبت داشته باشد.

تغذیه کودک را جدی بگیرید

تغذیه سالم و مناسب تاثیر زیادی در سلامت جسم و روح کودک دارد. حافظه کودک برای رشد به مواد غذایی مقوی و سرشار از مواد مفید نیاز دارد. پروتئین یکی از موادی است که باید به اندازه کافی در وعده های غذایی کودک وجود داشته باشد. گوشت قرمز سرشار از پروتئین است، اما نباید در مصرف آن زیاده روی کرد. همچنین ماهی هم سرشار از پروتئین و امگا 3 است که برای تقویت حافظه بلند مدت در کودکان بسیار مفید است.

کودکتان را تشویق کنید

کودکتان را به بهانه های مختلف تشویق کنید و برای موفقیت هایشان برای آنها هدیه بگیرید و آنها را غافلگیر کنید. استعدادهای کودکان به نوعی با تشویق شکوفا می شود و این کار آنها را خلاق تر می کند. تشویق کودکان به شکل های گوناگون می تواند دامنه فکری آنها را افزایش دهد و به بهبود عملکرد حافظه بلند مدت آنها منجر شود

سخن پایانی و یک پیشنهاد جذاب

همانطور که گفتیم مهارت‌هایی در زندگی وجود دارند که والدین برای تقویت حافظه کودکشان باید آنها را بیاموزند و یا با آنها آشنایی کامل داشته باشند. سایت آموزش بهارمن یک سایت بسیار مفید است که می‌تواند والدین را در رابطه با این موضوع راهنمایی کند. هدف این سایت آموزش مهارت‌هایی است که در مراکز آموزشی مثل مدرسه کمتر به آنها پرداخته شده است.

این سایت دارای مقاله‌های مفید و متنوعی در زمینه مهارت‌های سحرخیزی، برنامه ریزی، هدف گذاری و… است که می‌تواند یک کلاس درس برای والدین و خانواده‌ها باشد. شما تا به حال برای بهبود و تقویت حافظه کودکان‌تان چه کرده‌اید؟ اگر این مقاله برای شما مفید، کارآمد و نتیجه بخش واقع شد آن را با عزیزترین افراد زندگی خود به اشتراک بگذارید.