6 راهکار عالی برای ازبین بردن وسواس مطالعاتی
آیا گرفتار «وسواس مطالعاتی» شدهاید؟ (قاتل پنهان زمان شما) ⏳
آیا پیش آمده که یک پاراگراف را بارها و بارها بخوانید چون میترسید کلمهای از آن را فراموش کنید؟ یا برای خواندن ۱۰ صفحه از یک کتاب، ساعتها زمان بگذارید در حالی که دوستانتان همان مطلب را در نیم ساعت تمام میکنند؟ این مشکل «خنگ بودن» یا «بیاستعدادی» نیست؛ این دقیقاً تله ویرانگر وسواس مطالعاتی و کمالگرایی است.
استاد امیرحسین حامدی، بنیانگذار مجموعه بهارمن معتقدند: «ترس از فراموشی، باعث ایجاد مرورهای وسواسی میشود. وقتی روش درست ذخیره اطلاعات در مغز را بلد نباشیم، مغزمان به ما دستور میدهد که دوباره و دوباره بخوانیم!» این چرخه باطل، فقط انرژی شما را میگیرد و اعتماد به نفستان را نابود میکند. تصور کنید چقدر لذتبخش میشد اگر میتوانستید یک فصل سخت را فقط با یک بار خواندن، عمیقاً یاد بگیرید و با خیالی آسوده به سراغ فصل بعدی بروید.
در این کوییز ۸ سواله، الگوهای پنهان مطالعه شما را آنالیز میکنیم تا به شما نشان دهیم چقدر درگیر این وسواس هستید و چگونه میتوانید با چند تکنیک علمی، سرعت و کیفیت مطالعه خود را آزاد کنید. آمادهاید؟ 👇
متن سوال...
در حال تحلیل الگوهای ذهنی و عادات مطالعه شما... 🧠
هوش مصنوعی بهارمن در حال استخراج راهکارهای رهایی شما از کمالگرایی است...
📊 کارنامه تحلیل وسواس مطالعاتی شما
بر اساس پاسخهایتان، شدت درگیری شما در ۶ پارامتر اصلی وسواس و کندخوانی به این شرح است (درصد بالاتر یعنی وضعیت بهتر و سالمتر):
💡 راهکار طلایی بهارمن: نمرات شما نشان میدهد که ریشه کندخوانی شما، ترس از فراموشی و عدم اعتماد به حافظهتان است. وقتی خط به خط کتاب را حفظ میکنید یا با وسواس زیر همه چیز خط میکشید، یعنی روش اصولی مطالعه را نمیدانید. تنها راه درمان قطعی وسواس مطالعاتی، یادگیری تکنیک «نقشه ذهنی» (Mind Map) و افزایش سرعت چشم است تا مغز فرصتی برای بازگشت به عقب و درگیری با کلمات نداشته باشد.
دوره رایگان تندخوانی و تقویت حافظه
بهترین پادزهر وسواس مطالعاتی، تندخوانی است! در این دوره رایگان یاد میگیرید که چگونه سرعت مطالعه خود را حداقل ۲ برابر کنید و با استفاده از اصول نقشه ذهنی، مطالب مهم را طوری یاد بگیرید که دیگر هرگز نیازی به بازخوانی مکرر و وسواسی نداشته باشید. با تندخوانی، تمرکزتان بالا میرود و وسواس از بین میرود. (بدون نیاز به دریافت شماره تماس و بدون هیچ مزاحمتی).
دریافت راهکار رایگان 👈
دوره نخبگان یادگیری و حافظه
آیا میخواهید برای همیشه با ترس از فراموشی خداحافظی کنید؟ در این دوره VIP مهارتهایی را میآموزید که حتی یک کتاب ۲۰۰ صفحهای را فقط در یک برگه به صورت نقشه ذهنی خلاصهنویسی کنید؛ بهصورتی که هیچ اطلاعاتی را فراموش نکنید! تمامی تکنیکهای پیشرفته مطالعه، عدم فراموشی و درمان کمالگرایی ذهنی در این دوره که تاکنون به بیش از ۱۴۰۰ رتبه برتر کنکور و شاگرد ممتاز کمک کرده، آموزش داده میشود.
ثبتنام در دوره نخبگان 🌟شما هم هنگام مطالعه فکر میکنید قسمت یا مطلبی را کاملا یاد نگرفتهاید؟؟ فکر میکنید مجددا باید آن مطلب را بخوانید تا یاد بگیرید؟؟ یا مثلا امروز 20 صفحه از یک کتاب علمی را مطالعه میکنید و فردا زمانی که میخواهید ادامه کتاب را مطالعه کنید، احساس میکنید که مطالب قبلی را از یاد بردهاید و احتیاج دارید که دوباره آن صفحات را بخوانید؟؟ یکی از دلایلی که باعث میشود ما یک کتاب را ماهها یا هفتهها نتوانیم تمام کنیم، دقیقا همین است؛ وسواس مطالعاتی یا بهتر بگویم وسواس در زمان مطالعه. برای حل مشکل وسواس مطالعاتی، با ما همراه باشید.
در این مقاله قرار است به سئوالات زیر پاسخ دهیم:
- وسواس چیست؟
- چرخه وسواس چیست؟
- چرا به وسواس مطالعاتی دچار شدهایم؟
- راهکارهایی برای از بین بردن وسواس مطالعاتی؟
وسواس چیست؟
زمانی که افکار، احساسات و تصاویر ناخوشایندی که نمیخواهیم به آنها فکر کنیم در ذهن ما بارها و بارها تکرار میشوند، دچار وسواس شدهایم. برخی اوقات این افکار ما را وادار به کارهایی میکنند که اصلاً دوست نداریم به سمتشان برویم و برخی اوقات هم صرفاً باعث ناراحتی ذهنی ما میشوند.
روانشناسها وسواس را به دو نوع فکری و عملی تقسیم کردهاند. وسواس تمیز بودن و شست و شوی مرتب همهچیز یک مثال قابلدرک برای وسواسهای عملی است. وسواس در مطالعه را هم میتوان در دسته وسواسهای فکری تعریف کرد. زمانی که دچار وسواس مطالعاتی برای درس خواندن میشویم بر روی یک پاراگراف توقف میکنیم تا مطمئن شویم آن را بهخوبی یاد گرفتهایم.
حتی زمانی که میخواهیم از پاراگراف رد شویم، از خودمان میپرسیم آیا واقعاً درس را فهمیدیم؟ وقتی فرآیند خواندن مجدد یک جمله یا پاراگراف، بارها و بارها و در درسهای مختلف تکرار شود، ما با وسواس مطالعاتی مواجه هستیم. وسواسی که میتواند آسیبهای جدی به درس خواندن دانش آموزان و همچنین ساعت مطالعاتی ما و از دست دادن علاقه مان نسبت به مطالعه شود.
چرخه وسواس چیست؟
هرچند که ابتلا به اختلال وسواس نشانهها و عوامل متفاوتی در افراد دارد اما بیشتر افراد دچار چرخه زیر میشوند:
- وسواس: ذهن شما غرق در یک فکر، ترس و یا نگرانی وسواسی میشود، مانند اینکه این صفحه را به خوبی یاد نگرفتهاید.
- نگرانی: وسواس مرحله قبل باعث برانگیختن احساس اضطراب و پریشانی میشود.
- اجبار: شما از الگویی اجباری برای کاهش اضطراب و پریشانی خود استفاده میکنید، مانند خواندن مجدد مطالب.
- آسودگی موقتی: رفتار اجباری باعث تسکین موقت از اضطراب شده، اما وسواس و اضطراب دوباره برمیگردند و باعث شروع چرخه میشوند.
چرا به وسواس مطالعاتی دچار شدهایم؟
اگر بخواهیم اختلال وسواس مطالعاتی را در خودمان بهبود دهیم و آن را از خودمان دور کنیم، ابتدا باید بدانیم دلایلی که این اختلال را در ما به وجود آورده چیست. پس با ما تا انتهای مقاله وسواس مطالعاتی همراه شوید.
مطالعه نادرست کتاب، باعث ایجاد وسواس فکری در مطالعه میشود:
متأسفانه تنها چیزی که به آن اهمیت داده نمیشود، نحوه مطالعه صحیح است. با یادگیری شیوههای مطالعه صحیح، تا حد زیادی میتوان از وسواس مطالعاتی جلوگیری کرد و یا آن را بهبود داد.
کندخوانی و کلمه خوانی:
بسیاری از ما این تصور اشتباه را داریم که کلمه به کلمه خواندن مطالب، در یادگیری هر چه بهتر آن به ما کمک میکند. در حالیکه فقط زمانبر است و سبب میشود ساعت مطالعاتی ما افزایش یابد.
توجه به جزئیات متن:
به جای توجه به جزئیات متن، باید روی مفهوم کلی متن هدفگذاری کنید.
کمبود زمان وسواس و استرس در مطالعه را افزایش میدهد.
برای مشاهده مقاله مدیریت زمان، کلیک کنید.
راهکارهایی برای از بین بردن وسواس مطالعاتی:
1. از ساده به سخت:
مثل این میماند به کسی که تمام عمرش را به خوردن و خوابیدن گذرانده است بگویید به یک باره قله اورست را فتح کند. مطمئنا هنوز چند متری را نرفته تمام جان و بدنش درد میگیرد و این خاطره تلخ نتوانستن، در ذهنش باقی مانده و امکان ندارد دیگر بخواهد حتی از یک تپه دو سه متری بالا برود. پس اول از مطالعه کتابهای ساده و با حجم کم شروع کنید تا شیرینی دانستن و تمام کردن کتاب، در زیر دندانتان مزه کند و این باعث میشود، برای هر چه سریعتر تمام کردن کتاب، وسواس را کنار بگذارید.
2. برنامهریزی حجمی_زمانی:
یکی از بهترین راهکارها برای از بین بردن وسواس مطالعاتی، برنامهریزی حجمی_زمانی است. یعنی برای خودتان مشخص کنید مثلا در زمان بیست دقیقه ۱۰صفحه از کتاب را بخوانید. این به شما کمک میکند تا برای اتمام تمام آن صفحات، در زمانی که دارید وسواستان را کنترل کنید و برای هر صفحه زیاد وقت نگذارید.
3. نقشه ذهنی بهجای خلاصه نویسی:
بهجای اینکه تمام مطالب را یادداشت کنید و خلاصه نویسیهای طولانی انجام دهید که هیچگاه به آنها مراجعه نخواهید کرد، بهتر است از نقشههای ذهنی استفاده کنید و طبق بازههای مرور 2 به توان n آنها را مرور نمایید.
برای آشنایی بیشتر با نقشه ذهنی میتوانید مقاله mind map را مطالعه کنید.
4. کمال گرایی را کنار بگذارید:
هیچکس با یک بار خواندن یک کتاب، نسبت به آن تسلط صد در صدی پیدا نمیکند. پس فکر نکنید با اولین مطالعه کتاب، باید آن را کامل یاد بگیرید. هر کاری تمرین و تکرار و مرورهای منسجم میطلبد.
5. تقویت تمرکز:
گاهی در واقع به دلیل نداشتن تمرکز در هنگام مطالعه، وسواسمان چند برابر می شود. مثلا دو پاراگراف اول صفحه را میخوانیم، یک موضوعی یا مثلا تلفن همراه متن سبب میشود چند دقیقه تمرکزمان بهم بخورد. بعد مجددا همان دو پاراگراف اول را میخوانیم که دوباره همان موضوع تکرار میشود. پس سعی کنید تمرکز خود را بهبود بخشید تا از وسواستان بکاهد.
6. مواردی که هنوز مسلط نیستید، به زبان خودتان یادداشت کنید:
طبیعی است که زمانی ما مفهوم یک موضوع را به خوبی متوجه نباشیم، دچار اضطراب میشویم و این اضطراب میتواند موجب وسواس شود. به همین دلیل برای کنترل وسواس در مطالعه، از پیشنهادهای ما این است که مطالب کتاب را با زبان خودتان و آنگونه که احساس میکنید بهتر میتوانید متوجه شوید، یادداشت نمایید. این کار موجب میشود علاوه بر یادگیری مطالب کتاب، ترس و واهمه عدم یادگیری مطالب را نداشته باشید.
جمعبندی: رهایی از وسواس مطالعاتی و تجربه یادگیری مؤثر
در این مقاله از بهارمن، راهکارهای عملی برای از بین بردن وسواس مطالعاتی را بررسی کردیم. وسواس در مطالعه نه تنها باعث افت شدید سرعت و کیفیت یادگیری میشود، بلکه انگیزه و انرژی شما را نیز به شدت کاهش میدهد. کلید رهایی از این مشکل، اعتماد به عملکرد مغز، جلوگیری از برگشت به عقب با استفاده از خطبر، و بهرهگیری از تکنیکهای نوین مطالعه مانند تندخوانی است. با تغییر نگرش کمالگرایانه و پیادهسازی این روشها با تمرین مستمر، میتوانید سرعت و درک مطلب خود را بهینهسازی کرده و از زمان مطالعه خود نهایت استفاده و لذت را ببرید.
پرسشهای متداول درباره درمان وسواس مطالعاتی
وسواس مطالعاتی چیست و چه علائمی دارد؟
وسواس مطالعاتی حالتی است که در آن فرد برای اطمینان از یادگیری، یک مطلب را بارها و بارها میخواند. کندخوانی شدید، برگشت به عقب مداوم حین خواندن متون و احساس عدم تسلط با وجود صرف زمان زیاد، از مهمترین علائم آن هستند.
چگونه میتوانیم وسواس برگشت به عقب در مطالعه را متوقف کنیم؟
یکی از بهترین روشها استفاده از یک راهنما (مانند انگشت یا خودکار) حین مطالعه است که چشم را مجبور به حرکت رو به جلو میکند. همچنین، اعتماد به حافظه و موکول کردن مرور به زمانهای استاندارد به جای خواندن مجدد در همان لحظه، بسیار مؤثر است.
درباره نویسنده: امیرحسین حامدی
بنیانگذار، مربی مهارتهای یادگیری و ارتباطیامیرحسین حامدی، بنیانگذار مجموعه بهارمن، با آموزش مهارتهای تندخوانی، تمرکز حواس و غلبه بر وسواسهای یادگیری، به شما کمک میکند تا با روشهای نوین و علمی، مسیر پیشرفت و مطالعه خود را هموارتر کنید.
13 دیدگاه
به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.



مطالب سایت بهار بهار همواره با دقت و تحقیق فراوان تهیه شدهاند و این برای مخاطبان بسیار ارزشمند است. از شما برای این تعهد سپاسگزارم.
از صمیم قلب از شما و تمامی دستاندرکاران سایت بهار بهار برای تهیه این مقالات مفید و روشنگر تشکر میکنم.
خواندن هر مقاله در سایت بهار بهار، دریچهای نو به سوی دنیای اطلاعات میگشاید. از شما برای این تلاش مستمر و ارزشمند متشکرم.
سلام وقت تون بخیر از مطالعه ی مقاله لذت بردم راهکار با وسواس مطالعه چه کنیم از ساده به سخت نوشتن برنامه حجمی زمانی یاداشت کردم افکار حین مطالعه و تقویت تمرکز نقشه ذهنی … آموزش دیدم به لطف مجموعه بهار من تقویت حافظه و دوره ی نخبگان با نقشه ذهنی و تند خوانی و تقویت حافظه و حالا به نظرم کنترل احساساتم و عملگرایی بیشتر و بهتر نیاز دارم
مشکل بزرک من….ممنون بابت راهکارها
ای کاش الان که واتساپ بسته است راه ارتباطی تون رو به پیامرسان های داخلی مثل ایتا تغییر میدادید…
سلام مریم عزیز
هماکنون میتونید به شماره بهارمن در ایتا پیام بدید.
09922405394
موفق باشید
ممنونم استاد
سلام روزتون سرشار از انرژی و حال خوب❤️
واقعا از خوندن این مقاله لذت بردم، مثل همیشه عالی بود.
همین الان میخواستم به پیویِ پشتیبان بهارمن مراجعه کنم و از ایشون بپرسم دلیل اینکه چرا هنگام مطالعه این جمله توی مغزم تکرار میشه که تو هیچی یاد نگرفتی و هنوز این مطلبو نفهمیدی! در صورتی که من کل متن رو خونده بودم و یادش گرفته بودم. الان با خوندن مقاله متوجه شدم که دلیلش وسواس مطالعاتی.
قطعا تلاش میکنم با اجرا کردن مواردی که فرمودید رفعش کنم.
تمام نکات و مواردی که توی مقاله نوشتید
واقعا کمک کنندس و راه حل مشکلات ما هنگام مطالعس.
حتما و حتما خلاصه نویسیهاتون به روش نقشه ذهنی باشه اینطوری هم مرورهاتون با سرعت بیشتری انجام میشه و هم مطالب رو فراموش نمیکنید.
عالی بود استاد.
خدا قوت.
سلام خداقوت نکته های خوبی گفتید
سپاس از زحماتتون⚘️
موفق باشید💕
سلام خدمت تیم درجه یک مشتی و حرفهای بهار من و استاد حامدی بزرگوار مقاله بسیار عالی و موثری بود چون یکی از مشکلات خودم بود وسواس مطالعاتی وقتی برا کنکور درس میخونم یه مبحت یا صفحه رو میخوندم دوباره برمیگشتم از اول شروع میکردم به خوندن خیلی خسته میشدم و زمان خودم زیاد به هدر میرفت ممنونم بابت مقاله درجه یکتون
سلام واقعا ممنون خودمم همین مشکل رو دارم و چقدر عالی شما راه حل هم گفتین خیلی ممنون کمک زیادی بهم شد واقعا از مطالعه مقالتون لذت برم .
سلام و درود برشما تیم قدرتمند وبخصوص الهه عزیز مقالات جدید و کاربردی ومهمی که به راحتی در اختیار ما قرار میدید عالی بود واقعا … دمتون گرم
باسلام و عرض ارادتمثل همیشه عالیییی و بسیار آموزنده بود
و واقعاً زبانم عاجزو قاصراست از بیان وتوصیف این مقاله بروز و جذاب و فوق العاده جامع و آموزنده
دستتون طلااااااا استاد بی نظیرمون✋🙏🌷🙏🌷💚