هورمون های یادگیری + چگونگی ترشح هورمون ها
هورمون های یادگیری، چگونه بهتر یاد بگیریم؟
در این مقاله از سایت بهارمن می‌خواهیم به اصلی ترین هورمون های یادگیری بپردازیم تا بتوانیم یادگیری بهتری داشته باشیم. هورمون های زیادی به یادگیری ما کمک می‌کند، اما اصلی‌ترین هورمون‌های یادگیری، سه هورمون مهم است. شما در این مطلب یاد می‌گیرید که این هورمون ها چه هستند و چگونه می‌توانید آنها را در بدن خود ترشح کنید. در این مطلب سعی می‌کنیم به صورت ساده ولی علمی این موضوع را با شما به اشتراک بگذاریم.
در اولین گام به شما تبریک می‌گویم که قصد دارید یادگیری خود را به صورت علمی بیشتر کنید. همه جا شنیدیم که اول تبر خودمان را تیز کنیم و بعد به سراغ قطع درخت برویم. در صورتی که خیلی از انسان‌ها فراموش می‌کنند که تبرشان را تیز کنند. الان می‌خواهیم برای یادگیری ذهن خود را آماده‌تر کنیم تا بتوانیم تجربه بهتری را در هنگام یادگیری و آموزش داشته باشیم.
هورمون های اصلی یادگیری
استیل کولین Acetylcholine
استیل کولین یک انتقال دهنده عصبی هست که با کمک گلوکز ترشح می‌شود. این هورمون انتقال دهنده عصبی است و باعث می‌شود سیگنال های یادگیری در مغز راحت تر انتقال پیدا کنند.
کمبود بیش از حد هورمون استیل کولین باعث آلزایمر و فراموشی می‌شود بنابراین با ترشح این هورمون می‌توانیم حافظه بهتری داشته باشیم. این هورمون باعث جذب راحت تر اطلاعات جدید می‌شود. و یادگیری متمرکز را برای ما ایجاد می‌کند. همچنین این هورمون باعث:
- افزایش تمرکز
- تقویت حافظه کوتاه مدت و بلند مدت
- افزایش عملکرد
- روند بیدار شدن از خواب را بهبود می‌دهد
- راحت به خواب رفتن
- افزایش سیستم دفاعی بدن
این همه خوبی را می‌توانیم با ترشح این هورمون در مغز خود داشته باشیم. ترشح این هورمون کار راحتی هست فقط باید کمی هوشمندانه عمل کنیم. بعد از معرفی کامل دو هورمون دیگر به سراغ چگونگی ترشح آنها می‌پردازیم.
دوپامین Dopamine
این هورمون عامل اصلی حرکت و انگیزه هست. همچنین خیلی از اعتیاد های ما مربوط به این هورمون می‌شود. در واقع این هورمون باعث لذت و شادی ما می‌شود. دوپامین و یادگیری رابطه مستقیمی با یکدیگر دارند. بخشی از یادگیری همراه پاداش اتفاق می‌افتد بنابراین به این هورمون هنگام یادگیری نیاز داریم.
از دست دادن نورون‌های دوپامین باعث نبود انگیزه می‌شود. اگر این هورمون نباشد لذتی هم وجود ندارد. ما برای یادگیری و افزایش درک مطلب به لذت یادگیری نیاز داریم. راه های زیادی هستند که ما می‌توانیم هورمون دوپامین را ترشح کنیم که در ادامه توضیح خواهیم داد.
نور اپی نفرین Norepinephrine
احتمالا هورمون هایی به اسم ها دوپامین و آدرنالین را شنیده اید ولی از هورمون نوراپی نفرین بی خبر هستید. این هورمون در سیستم سمپاتیک و عصبی مغز ترشح می‌شود. می‌توان گفت که این هورمون سیگنال‌های عصبی را در سلول های ما جا به جا می‌کند و اگر میزان آن در مغز مناسب باشد، باعث یادگیری بهتر ما می‌شود. نوراپی نفرین باعث افزایش فشار خون و افزایش سطح هشیاری می‌شود. همچنین افسردگی را از بین می‌برد و باعث بهبود خواب می‌شود.
اما چگونه این سه هورمون یادگیری را ترشح کنیم؟
چگونگی ترشح هورمون های یادگیری
تا به الان متوجه شده‌ایم برای اینکه یادگیری بهتری داشته باشیم بهتر است هورمون‌های استیل کولین، دوپامین و نوراپی نفرین را در مغز خود افزایش دهیم. ترشح این هورمون ها زمان زیادی از شما نمی‌گیرد. فقط کافیست کاری انجام دهیم که:
- جدید باشد
- نیاز به تمرکز داشته باشد.
- خنده آور و شاد باشد، یا در آن دستاوردی وجود داشته باشد.
یک سری بازی ها وجود دارد که ما با انجام آنها می‌توانیم هر سه این هورمون های یادگیری را ترشح کنیم. با یک تیر می‌توانیم سه نشان را بزنیم. کافیست بازی که انجام می‌دهیم سه ویژگی بالا را با همدیگر داشته باشد. مثلا در فیلم پایین متوجه می‌شوید افراد با دست مخالف خود ( انجام کار جدید ) در حال کشیدن نقاشی ( داشتن تمرکز ) سخنران ( خنده‌دار ) هستند. با همین کار ساده شما می‌توانید این هورمون های یادگیری را در مغز خود ترشح کنید.
مدت زمان یادگیری
- ما تا چند دقیقه می‌توانیم خوب یاد بگیریم؟
- آیا روند یادگیری ما در طول زمان تغییری نمی‌کند؟
یادگیری ما تا 25 الی 30 دقیقه خوب است. هر چقدر که زمان بگذر یادگیری ما کم و کمتر می‌شود. تقریبا بعد از 30 دقیقه هورمونی در مغز ما وجود ندارد که بخواهیم یادگیری خوبی داشته باشیم. انتظار یادگیری بالایی از خود نداشته باشید اگر این هورمون ها در مغز شما ترشح نمی‌شوند.
بازی که در فیلم بالا مشاهده کردید هر نیم ساعت یکبار به روش های مختلفی در سالن همایش اجرا می‌شد. بازی‌ها و کارهای بسیار مختلفی وجود دارد که بتوانید با انجام آنها هورمون‌های یادگیری را ترشح کنید. این بازی ها سطح هشیاری افراد را بالا می‌برد و باعث ترشح هورمون های یادگیری می‌شد. کاری که هم خنده‌دار بود، هم نیاز به تمرکز داشت و هم انجام کاری جدید بود.
هورمون های دیگر یادگیری
هورمون هایی که اینجا نام برده می‌شود تاثیر کوچکی در یادگیری ما دارد ولی مانند سه هورمون بالا تاثیر فوق‌العاده‌ای روی یادگیری ما ندارند.
- سروتنین Serotonin
- اکسی‌توسین Oxytocin
- آدرنالین Adrenaline
- استروژن Estrogen
کورتیزول دشمن یادگیری
استرس، بزرگترین دشمن یادگیری است. همین الان که در حال مطالعه این متن هستید، عضلات صورت شما سفت است؟ آیا عضلات پای خود را منقبض کردید؟ اگر چنین مشکلاتی را دارید، پیشنهاد میکنم مقاله ” مدیریت و درمان استرس ” را مطالعه کنید.
هدف سایت آموزشی بهارمن؛ پیشرفت، توسعه و بهبود فردی شماست. با بهارمن به بهار زندگیتان نزدیک شوید. یادتان باشد که برای افزایش کیفیت زندگی نیاز هست که با کیفیت خوبی به یادگیری خود ادامه دهیم. هورمون های یادگیری کیفیت یادگیری ما را تضمین می‌کنند. سعی کنید نکاتی که یاد گرفتید را در سبک یادگیری خود پیاده سازی کنید. جیم ران یکی از بزرگترین مدرسان موفقیت می‌گوید: کارهایی که انجام دادنش ساده هست، انجام ندادنش هم ساده هست.
مطلب پایانی
برای اینکه کیفیت یادگیری خود را بیشتر از قبل کنیم نیاز هست که هر 25 دقیقه هورمون های یادگیری را در مغز خود ترشح کنیم. تبر خود را تیز کنیم تا با بیشترین میزان درک مطالب را یاد بگیریم. اگر شاغل یا محصل هستید، هنگام یادگیری خودتان این هورمون‌ها را ترشح کنید. اگر هم مدرس هستید وظیفه دارید که این بازی‌ها را در کلاس‌های خود اجرا کنید تا میزان یادگیری مخاطب‌های خودتان را بیشتر کنید. امیدوارم که از مطالعه این مطلب لذت برده باشید.
:
“واقعاً مقاله‌تان درباره هورمون‌های یادگیری و چگونگی ترشح آنها، یکی از علمی‌ترین و کاربردی‌ترین چیزهایی بود که برای بهبود کیفیت یادگیری خوندم! توضیح داده بودید که سه هورمون اصلی یادگیری شامل استیل‌کولین (افزایش تمرکز و حافظه) ، دوپامین (ایجاد انگیزه و لذت) و نوراپی‌نفرین (افزایش هشیاری) هستن که هرکدوم نقش حیاتی در فرآیند یادگیری دارن. بخشی که برای من بسیار جذاب بود، این بود که با انجام کارهای جدید، نیازمند تمرکز و خنده‌دار، می‌تونیم هر سه هورمون رو همزمان ترشح کنیم و کیفیت یادگیری‌مون رو چند برابر کنیم . همچنین اشاره‌ی شما به اینکه هر ۲۵ تا ۳۰ دقیقه یکبار باید این هورمون‌ها رو دوباره ترشح کرد تا یادگیری مؤثر ادامه پیدا کنه، واقعاً کلیدی و کاربردی بود . مطالعه‌ی این مقاله رو به همه‌ی کسایی که می‌خوان یادگیری عمیق‌تر و ماندگارتری داشته باشن، پیشنهاد میکنم. ممنون بابت این محتوای فوق‌العاده و ارزشمند!”
همین نکته های ریز که بیان شد باعث میشه نتیجه بگیرید
سپاسگذارم
سلام استاد وقتتون بخیر. خیلی ممنونم از مقاله ی خوبتون. نکات خیلی مفیدی رو یاد گرفتم و سعی میکنم با کمک این مطالب،کیفیت یادگیریمو بالاتر ببرم
سلام وقت تون بخیر از مطالعه ی مقاله لذت بردم یادگرفتم با بهتر عمل کردن میشه بهتر نتیجه گرفت کار درست در زمان درست با مهارت و شوخ طبعی و بازی و یادگیری مطلب جدید و با تمرکز
بسیار عالی و اموزنده بود.
منم نقاشی با دست مخالف رو انجام میدم
ممنونم خیلی مفید بود. توی این تکنیک های مطالعه هم میگن که یک پومودو یا همون ۲۵ دقیقه درس بخونید و ۵ دقیقه استراحت کنید. پس بخاطر هورمون های یادگیری بوده…
ای کاش بیشتر مثال می‌زدین از کارایی که جدیدن و نیاز به تمرکز دارن و خنده دارن و دستاورد دارن.
وجه مشترک استیل کولین و نور اپی نفرین، تاثیر در خواب بود.